|
Strona 1 z 4 Unia Europejska (skrótowo UE) – gospodarczo-polityczny
związek dwudziestu siedmiu krajów europejskich, będący efektem wieloletniego
procesu integracji politycznej, gospodarczej i społecznej.
Obecna Unia Europejska nie ma osobowości prawnej. Podstawą do jej funkcjonowania
stanowi traktat z Maastricht, zwany też Traktatem o Unii Europejskiej.
Kraje Unii Europejskiej składającej się z 27 państw mają łącznie produkt krajowy
brutto drugi na świecie (po Stanach Zjednoczonych). Pod względem dochodu na
głowę mieszkańca kraje "starej" Unii są w światowej czołówce, niektóre regiony
Europy, na przykład Bawaria czy Île-de-France, mają prawie dwukrotnie wyższy niż
obecny poziom z 27 państwami.
Geografia
Unia Europejska do 1 stycznia 2007 roku miała obszar 3,98 mln km² i linią
brzegową o długości 65,4 tys. km. Większość jej terytorium leży w Europie.
Wyjątek stanowi Cypr, cząść Hiszpanii (Wyspy Kanaryjskie), część Portugalii
(Madera), część Grecji (wyspy na szelfie azjatyckim u wybrzeży Turcji) i część
Francji (Reunion, Martynika, Gwadelupa oraz Gujana Francuska). Do Unii
Europejskiej nie należą niektóre europejskie terytoria państw członkowskich -
duńskie Wyspy Owcze i Grenlandia, greckie Athos oraz brytyjskie Wyspy
Normandzkie i Man.
Najwyższym szczytem na terenie Unii Europejskiej jest Mont Blanc w Alpach o
wysokości 4 808 m. Największym jeziorem jest Wener (Vänern) w Szwecji o
powierzchni 5 650 km². Najdłuższą rzeką jest Dunaj o długości 2 850 km, z czego
1 627 km przepływa przez terytorium Unii. Swoje źródło ma w Schwarzwaldzie i
wpada do Morza Czarnego.
Europa określana jest zwykle mianem kontynentu, która to
nazwa podkre?la jej odrębny od Azji charakter kulturowo-polityczny, jednak z
geograficznego punktu widzenia okre?lenie to jest nieścisłe. Niekiedy, także dla
odróżnienia od Azji i przy zachowaniu tradycyjnej nazwy kontynent Europę nazywa
się mianem subkontynentu.
Granice Europy
Przebieg granic Europy jest przedmiotem licznych sporów i kontrowersji. Kwestia
ta jest rozstrzygana w nauce różnych krajów, a najwięcej odmienności w sprawie
wykreślenia granic obu części świata występuje w nauce anglosaskiej. Polska
interpretacja przebiegu granicy Europa-Azja jest zgodna z ustaleniami
Międzynarodowej Unii Geograficznej.
Jedynymi granicami Europy, co do których nie ma sporów, są granice północna,
zachodnia i znaczna część południowej, które to granice mają charakter naturalny
w postaci mórz i oceanów. Wyznaczenie umownej granicy z Azją na wschodzie i
południowym wschodzie wzbudza kontrowersje.
Powszechnie przyjęto, że Europa rozciąga się od Oceanu Atlantyckiego na
zachodzie do gór Ural na wschodzie (przy czym problem przynależności samych tych
gór jest kwestią sporną: w Polsce przyjęto, iż są one częścią kontynentu), oraz
od Morza Arktycznego na północy do Morza śródziemnego i Morza Czarnego na
południu. Największy problem stanowi wyznaczenie granic Europy na południowym
wschodzie: polska nauka, w ślad za ustaleniami MUG uważa, iż stanowi ją
obniżenie Kumsko-Manyckiego na południu, natomiast w naukach innych krajów
wyznacza się kilka odmiennych wersji przebiegu tej granicy, przesuwających
kraniec kontynentu w tym rejonie daleko na południe, w niektórych propozycjach o
ponad tysiąc kilometrów w stosunku do ustaleń Międzynarodowej Unii
Geograficznej.
«« start « poprz. 1 2 3 4 nast. » koniec »» |